Εκδήλωση Συντονισμού 31.03: Εισήγηση 9η Ο πόλεμος της προπαγάνδας και ο ρόλος των ΜΜΕ

                                                                Εισήγηση της Παπαχριστούδη Ματίνας,

Για να μιλήσουμε για την προπαγάνδα σε καιρό πολέμου και τον “πόλεμο της προπαγάνδας” εξαρχής οφείλουμε να κάνουμε ορισμένες παραδοχές.

Πρώτον: Η προπαγάνδα που έτσι κι αλλιώς είναι κυρίαρχο συστατικό στην ιδεολογία της ενημέρωσης- εντάσσεται απευθείας στις επιχειρήσεις “ψυχολογικού πολέμου”. Μια στρατηγική εξελισσόμενη βέβαια αλλά που εφαρμόζεται εδώ και χιλιάδες χρόνια. Περιλαμβάνει τη χρήση ψευδών ή αλλοιωμένων ή κατασκευασμένων ή εν μέρει αληθινών, πληροφοριών με σκοπό την επιρροή σε συναισθηματικό επίπεδο τόσο για τον αντίπαλο (οπότε η χρήση Μέσων διάδοσης είναι το βασικό εργαλείο), όσο και για τη λεγόμενη “κοινή γνώμη” που πρέπει να χειραγωγηθεί στο κυρίαρχο αφήγημα.

Οι μέθοδοι του ψυχολογικού πολέμου παρά την εξέλιξη των τεχνικών Μέσων και την αλλαγή στο κέντρο βάρος, παραμένουν ίδιες. Προπαγάνδα -χειραγώγηση από τις επίσημες πηγές (Λευκή προπαγάνδα), πληροφορίες χωρίς σαφή πηγή, αμφισβητήσιμες που δεν μπορούν να επαληθευτούν (γκρίζα προπαγάνδα), χειραγώγηση με πληροφορίες από φιλική πηγή που στην πραγματικότητα είναι εχθρική που έχει στόχο να εξαπατήσει και να αποπροσανατολίσει (μαύρη προπαγάνδα).

Όλα τα παραπάνω είδη δοκιμάστηκαν σε όλους τους πολέμους του 20ου αιώνα με τα ΜΜΕ να έχουν κομβικό ρόλο και συμμετοχή ως πρωταγωνιστής στις επιχειρήσεις ψυχολογικής προπαγάνδας.

Δεύτερον: Το μοντέλο προπαγάνδας που κυριάρχησε μετά τον πόλεμο στο Βιετνάμ όπου οι ΗΠΑ “έχασαν” σε όλα τα μέτωπα χειραγώγησης, θα μπορούσε να συμπυκνωθεί με τον τίτλο “ενσωματωμένη δημοσιογραφία-ενσωματωμένα ΜΜΕ”. Οι στρατιωτικές και κυβερνητικές αρχές “αγκάλιασαν” τα Μέσα και τους δημοσιογράφους. Τους πρόσφεραν απλόχερα άμεση, καθημερινή, έντονη πληροφόρηση, τους κάλεσαν μέσα στο στράτευμα, τους έβαλαν κράνος. Οτιδήποτε έξω από τη στρατιωτικά ελεγχόμενη ενημέρωση ήταν “εχθρική” πληροφορία και δεν έπρεπε να φθάνει στα Μέσα ενημέρωσης. Το μοντέλο κυριάρχησε στους δυο πολέμους στο Ιράκ, τελειοποιήθηκε τα επόμενα χρόνια και κατάφερε να κυριαρχήσει στι σχέσεις πολιτικής-οικονομικής εξουσίας και εκτός πολεμικών επιχειρήσεων. Τα ενσωματωμένα Μίντια και οι ενσωματωμένοι δημοσιογράφοι έγιναν καθεστώς και “κανονικότητα” και εξαιτίας των ριζικών αλλαγών και ανακατατάξεων στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των Μέσων σε παγκόσμιο δίκτυο. Τα ΜΜΕ ήταν μια ακόμη επιχείρηση σε διεθνείς ομίλους που δραστηριοποιούνται σε ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, στρατιωτικούς εξοπλισμούς, κ.λ.π. Μια αλλαγή που άρχισε τη δεκαετία του ‘90, διόλου συμπωματικά με την έναρξη των πολέμων στη Μέση Ανατολή, και ολοκληρώθηκε στις αρχές του 21ου.

Τα Μέσα και οι δημοσιογράφοι διατηρούσαν ωστόσο (σε διεθνή επίπεδο-όχι στην Ελλάδα), μια σχετική αυτονομία η οποία βρισκόταν πάντα υπό διαπραγμάτευση. Στην Ελλάδα η εξέλιξη ηταν διαφορετική. Τα μνημονία, η εποπτεία της Τρόϊκας καιν του ΔΝΤ απαιτούσαν και την κατάρρευση του παραδοσιακού μοντέλου διαπλοκής στο τρίγωνο “πολιτική εξουσία- τράπεζες- μέσα ενημέρωσης”. Το μοντέλο κατέρρευσε με επώδυνο τρόπο για τα ΜΜΕ και κυρίως για τους δημοσιογράφους και ακολούθησε έως και το 2017, η πλήρης εξάρτηση των μίντια από την κρατική χρηματοδότηση.

Με τον πόλεμο Ρωσίας -Ουκρανίας αναδύθηκε ένα νέο μοντέλο στην “προπαγάνδα του πολέμου”.

Η ίδια η προπαγάνδα απέκτησε κυρίαρχα χαρακτηριστικά πολέμου, ανέπτυξε νέα “όπλα”, τεχνικές και μεθόδους για να επιβληθεί ο ολοκληρωτικός έλεγχος κατά τη διαδικασία μεταβίβασης της πληροφορίας στα media, στο σύστημα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους- ανταποκριτές. Η μαζική, ραγδαία άνθηση των ψηφιακών δικτύων και οι πλατφόρμες διαμοιρασμού στη ροή της πληροφόρησης, “αχρήστευσαν” σε μεγάλο βαθμό την επιρροή και “εξουσία” των παραδοσιακών ΜΜΕ, των ανθρώπων τους στα γραφεία αλλά και στα πεδία μάχης. Η πληροφορία διαχεόταν μαζικά, έφθανε ταχύτατα στους τελικούς αποδέκτες με ένα απλό σκολάρισμα στις οθόνες των κινητών τηλεφώνων.

Ο έλεγχος και η χειραγώγηση του παγκόσμιου κοινού στην επιχείρηση μαζικής καταναγκαστικής πειθούς στο επικυρίαρχο πολεμικό αφήγημα της μιας ή της άλλης πλευράς, μετατοπίστηκε στις ίδιες τις πηγές της πληροφορίας και τους αλγόριθμους διακίνησης της.

Τα ΜΜΕ και οι δημοσιογράφοι βρίσκονταν πια στη θέση του “παγκόσμιου κοινού” προς χειραγώγηση, οι ενημερώσεις από τα στρατιωτικά επιτελεια δεν χρειάζονταν να είναι μαζικές σε βαθμό κορεσμού. Μεταλλάχθηκαν σε “πηγές” επιβεβαίωσης πληροφοριών, κυρίως ψευδών, παραποιημένων, κατασκευασμένων ειδήσεων που δημιουργούνταν και διαχέονται από άλλα διαφορετικά “μέτωπα”. Η χρήση κοινωνικών δικτύων ανήγαγε σε εύκολη “επιστήμη” τη διακίνηση fake βίντεο κι έτσι γιγαντώθηκαν σε υπερβολικό βαθμό οι εξω-προπαγανδιστικές επιχειρήσεις από ιδιωτικές εταιρείες συμβούλων...

Ορισμένες βασικές τεχνικές για το νέο αυτό μοντέλο της “πολεμικής προπαγάνδας” είναι:

Η ανάδειξη της παραπληροφόρησης, της κατασκευής ψευδών βίντεο και παροιημένων ειδήσεων. Για την παραγωγή και διάχυση τους στο παγκόσμιο κοινό δεν χρειάζονται τα Μέσα και δημοσιογράφοι. Χρησιμοποιούνται ειδικές ομάδες επικοινωνίας, σύμβουλοι, εκπαιδευτές, σχολιαστές αλλά και ινφλουενσερ, διασημότητες ψηφιακών δικτύων. Για πρώτη φορά επίσης εντάχθηκαν τα προγράμματα Τεχνητής νοημοσύνης στα κοινωνικά δίκτυα για τη μαζική παραγωγή και διακίνηση ψευδών ειδήσεων. Τα ΜΜΕ και οι δημοσιογράφοι ήταν αποδέκτες των fake news. Τα ίδια τα ΜΜΕ αλλά και οι δημοσιογράφοι αποδέχθηκαν χωρίς αντιστάσεις τα έτοιμα ρεπορτάζ από επικοινωνιακά γραφεία.

Η εξαφάνιση πολεμικών ανταποκριτών. Τα μέτωπα είναι πια οριοθετημένα, “ναρκοθετημένα” από τις σκληρές απαγορεύσεις του στρατού. Οι απεσταλμένοι μπορούν να κάνουν ρεπορτάζ μόνο με συνοδεία στρατού, σε χώρο που τους υποδεικνύει ο στρατός, τα κείμενα τους ελέγχονται πριν δημοσιευθούν. Όσοι δεν ακολουθήσουν αυτό το μοντέλο κινδυνεύουν με σύλληψη ή και θάνατο..

Η εικόνα κυριαρχεί έναντι του λόγου. Τα στημένα ρεπορτάζ στηρίζονται κυρίως σε εικόνες με στόχο να προκαλέσουν συγκινησιακή φόρτιση.

Οι ηγέτες της κάθε πλευράς, οι αρχηγοί των κρατών ανέλαβαν μεγαλύτερο ρόλο στις προπαγανδιστικές επιχειρήσεις. Μετέχουν πολύ συχνά σε σκηνοθετημένες σκηνές και οι δηλώσεις τους μετατράπηκαν σε ένα ακόμη όπλο του πολέμου προπαγάνδας. Σε αυτά τα πολεμικά σόου η παρουσία και εμφάνιση του κάθε ηγέτη υπόκειται στους βασικούς κανόνες σκηνοθετημένου θεάματος για την πρόκληση έντονων συναισθημάτων.

Η τεχνική ελέγχου παραπλανητικών ειδήσεων χρησιμοποιείται για τη διάδοση παραπλανητικών ειδήσεων. Για πρώτη φορά στην προπαγανδιστική επιχείρηση πολέμου εντοπίζεται ευρέως η τεχνική της αντιστροφής της παραπλάνησης. Οι οργανισμοί ελέγχου ψευδών ειδήσεων φαίνεται να έχουν ενεργό ρόλο στα πολεμικά μέτωπα. Με τη χρήση βίντεο στοχεύουν στην αποκάλυψη μιας ψευδούς είδησης που κυκλοφορεί στα ψηφιακά δίκτυα, για παράδειγμα στο TikTok το οποίο μετέχει ενεργά στην “κάλυψη του πολέμου”. Στην πραγματικότητα το βίντεο που υποστηρίζουν ότι είναι παραπληροφόρηση δεν υπάρχει ή είναι επίσης κατασκευασμένο.

Οι δολοφονίες δημοσιογράφων. Έπειτα από τους 124 νεκρούς το 2024, το 2025 δολοφονήθηκαν 129 εργαζόμενοι στα ΜΜΕ. Τα δυο τρίτα αφορούν δολοφονίες δημοσιογράφων από το Ισραήλ στη Γάζα. Οι δολοφονίες μελών του Τύπου από μη επανδρωμένα αεροσκάφη αυξήθηκαν: από δύο το 2023 σε 39 το 2025. Για τις δολοφονίες δημοσιογράφουν έχουν κατατεθεί 4 τουλάχιστον προσφυγές στο Διεθνές δικαστήριο, κατηγορώντας το Ισραήλ στις 3 από αυτές για “εγκλημα πολέμου”.

Η κυριαρχία του μιντιακού προτεκτοράτoυ

Η Γάζα, όπως καταδεικνύεται σήμερα στον πόλεμο Ισραήλ-ΗΠΑ στο Ιράν, ήταν μόνο η αρχή. Ένα “δοκιμαστήριο” τεχνικών και μεθόδων της “πολεμικής προπαγάνδας” η οποία όμως αμφισβητήθηκε από πολλά διεθνή Μέσα και δημοσιογράφους. Ο ρόλος των ψηφιακών Μέσων ήταν κομβικός, απέναντι στον ολοκληρωτικό έλεγχο της τηλεοπτικής μετάδοσης και της χειραγώγησης από τα διεθνή Πρακτορεία που λειτουργούσαν με τη γραφίδα των ισραηλινών λόμπι επικοινωνίας, αντιτάχθηκε η πληροφόρηση από τους δημοσιογράφους στη Γάζα αλλά και το ευρύ κίνημα αντίστασης και αλληλλεγγύης σε όλο τον κόσμο ενάντια στη γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ. Δεν είναι τυχαίο ότι παρά τις απολύσεις δεκάδων εργαζομένων στις διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες επειδή χαρακτηρίζονταν “φιλοπαλαιστίνιοι”, τις απολύσεις εκπαιδευτικών από Πανεπιστήμια, τις εντυπώσεις και την λεγόμενη “κοινή γνώμη τους” δεν την πήραν με το μέρος τους. Η γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα καταγράφηκε ως γενοκτονία και όχι ως “πόλεμος” στην Ιστορία και από τα ΜΜΕ.

Οι διαφορές στη δημοσιότητα και την πολεμική προπαγάνδα στον πόλεμο στο Ιράν, δυο χρόνια μετά, είναι τεράστιες. Πλέον μιλάμε για την κυριαρχία ενός “μιντιακού προτεκτοράτου”

Η ίδια η σύγκρουση για τα διεθνή Μέσα-σχεδόν στο σύνολο του, λειτουργεί ως ένα επιπλέον όπλο πολέμου. Η γλώσσα που χρησιμοποιούν είναι πλήρως αντιστραμμένη. Αν μπορούσαμε να το περιγράψουμε μια έναν τίτλο θα λέγαμε πως η παγκόσμια κοινότητα δεν παρακολουθεί το ίδιο τον πόλεμο αλλά το Δελτίο Τύπου του.

Και σε αυτό το δελτίο Τύπου γραφιάδες δεν είναι τα στρατιωτικά επιτελεία, όπως γινόταν έως πρόσφατα(ακόμη και στη γενοκτονία στη Γάζα), δεν είναι η ισραηλινή προπαγάνδα ή η τεχνητή νοημοσύνη ή τα κατασκευασμένα βίντεο ή οι ψευδείς ειδήσεις.

Γραφιάς είναι τα ίδια τα ΜΜΕ και οι κυρίαρχες ομάδες που ανέλαβαν τα ηνία σε διεθνή Πρακτορεία και Διεθνή Μέσα.

Παρά το γεγονός ότι η προώθηση των οικονομικών συμφερόντων των ιδιοκτησιών ήταν πάντα ο καθοριστικός παράγοντας στη βιομηχανία της ενημέρωσης και η ιδεολογία που “χρωμάτιζε” την ενημέρωση, τα ΜΜΕ λάμβαναν υπόψη τους ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά στη λειτουργία της παραγωγής και πώλησης του δημοσιογραφικού προϊόντος. Ο,τι για παράδειγμα απευθύνονται σε δέκτες, καταναλωτές που πρέπει να αγοράσουν, να πεισθούν, να χειραγωγηθούν.

Στη νέα αυτή πραγματικότητα όπως αναδύεται από την κάλυψη του πολέμου στο Ιράν, δεν φαίνεται να ισχύει κανείς από αυτούς τους κανόνες.

Απλά δεν τους ενδιαφέρει τι θα αποκομίσει το παγκόσμιο κοινό. Το μήνυμα τους είναι μόνο η ισχύς του πολέμου τον οποίο και έχουν αποδεχθεί ως το δικό τους μοναδικό “διεθνές δίκαιο”. Τάχθηκαν ήδη στην πρώτη γραμμή του πολέμου, προετοιμάζοντας τον κόσμο και τις κοινωνίες για τις επιπτώσεις. Από την ανάπτυξη πολεμικής βιομηχανίας έως και τους αναγκαίους θανάτους.

Για αυτό και χρησιμοποιείται τέτοια γλώσσα. Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις παρουσιάζονται ως «αυτοάμυνα», οι ιρανικές ενέργειες ως «πρόκληση». Αυτή η γλωσσική μετατόπιση οδηγεί σε απανθρωποίηση για ολόκληρους πληθυσμούς των εχθρών κρατών και προσδίδει ομαλότητα στους μαζικούς θανάτους αμάχων.

Οι άνθρωποι στο Ιράν απεικονίζονται και χαρακτηρίζονται επανειλημμένα σε ένα αφήγημα «εξτρεμισμού», «αστάθειας» ή «απειλής», άρα οι επιθέσεις εναντίον τους είναι θέμα πολιτικής ασφαλείας και όχι μια ανθρώπινη τραγωδία ή ένας ακόμη πόλεμος οικονομικών συμφερόντων.

Σε όλα τα παραπάνω, φυσικά λειτουργεί και συμπληρώνει η στρατιωτική λογοκρισία σε όλα τα μέτωπα του πολέμου. Το δελτίο Τύπου του γράφεται μέσω απεικονίσεων και ρεπορτάζ που φτιάχνονται από τις προπαγανδιστικές ομάδες. Τα βιντεάκια τεχνητής νοημοσύνης κατέλαβαν το χώρο των δημοσιογραφικών καλύψεων από τις πολεμικές συγκρούσεις, ολοένα και πιο δύσκολα μπορεί κάποιος να ελέγχει την αυθεντικότητά τους.

Απαγορεύεται η φωτογράφηση με ποινή φυλάκισης σε όλες σχεδόν τις χώρες του Κόλπου, Σαουδική Αραβία , Κατάρ, Μπαχρέιν, Ομάν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράκ και Κουβέιτ. απαγορεύονται τα βίντεο ακόμη και για προσωπική χρήση,έγιναν εκατοντάδες συλλήψεις πολιτών που κρατούνται στις φυλακές. Περισσότερα από 500 άτομα έχουν συλληφθεί μόνο στο Κατάρ, εκατοντάδες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για βιντεοσκόπηση και «διακίνηση μη εξουσιοδοτημένων βιντεοκλίπ». Άλλα 26 έχουν συλληφθεί στο Μπαχρέιν, μεταξύ άλλων επειδή εξέφρασαν υποστήριξη στις επιθέσεις.

Το Ισραήλ ελέγχει εκ των προτέρων κάθε ρεπορτάζ και βίντεο που θα κυκλοφορήσει από τα Μέσα και τους δημοσιογράφους. Οι ίδιοι οι Ισραηλινοί δημοσιογράφοι δηλώνουν δημόσια πως αυτό που “βλέπετε δεν είναι η αλήθεια”. Και φυσικά συνεχίζει να σκοτώνει δημοσιογράφους με στοχευμένες επιθέσεις από ντρόουν. (Όπως πρόσφατα τους 3 δημοσιογράφους στο Λίβανο).

Για αυτή τη σημαντική μετατόπιση προφανώς και υπάρχουν βαθύτερες αιτίες. Πέρα από την απόφαση σημαντικής μερίδας του παγκόσμιου κεφαλαίου -με όλες τις αντιφάσεις του σε ΗΠΑ-Ευρώπη- ρόλο παίζει η κατάληψη των ιδιοκτησιών των μεγάλων ομίλων media από νέες ιδιοκτησίες. Οι περισσότερες από αυτές διατηρούν άριστες σχέσεις με τα ισραηλινά λόμπι ή ανήκουν απευθείας σε αυτά ή είναι χρηματοδότες του ισραηλινού στρατού, όπως ο Λάρι Έλισον.

Στις ΗΠΑ για παράδειγμα είναι οι πιο κραυγαλέες. Η κυβέρνηση Τραμπ κατάφερε να αλλάξει το καθεστώς ιδιοκτησίας στην Ουάσινγκτον Πόστ, στο Τικ Τοκ, στο CBS και οσονούπω και στο Netflix το οποίο “πουλήθηκε” στη Warner Bross για να ξαναπουληθεί μετά από παρέμβαση, στην Universal του Ελισον. Στις ηγεσίες τους τοποθετήθηκαν “δημοσιογράφοι” ενταγμένοι στην υπηρεσία ή μάλλον μέλη των σιωνιστικών ισραηλινών λόμπι.

Παράλληλα ο Τράμπ λειτουργεί ιδιόκτητο όμιλο ΜΜΕ με εκατοντάδες Μέσα και δική του πλατφόρμα, ενώ η αμερικάνικη κυβέρνηση χρηματοδοτεί με εκατομμύρια δολάρια ακροδεξιά ΜΜΕ και καταστέλλει οποιοδήποτε Μέσο δεν συμφωνεί ή τολμά να γράψει-διαδώσει κάτι διαφορετικό. Μόλις πρόσφατα ο Τράμπ χαιρέτησε την απόφαση του αμερικάνικου ραδιοτηλεοπτικού συμβουλίου να μη δώσει άδειες σε ραδιοτηλεοπτικούς φορείς που “μεταδίδουν ψευδείς ειδήσεις”, αυτές δηλαδή αυτά που θέλει ο Τράμπ.

Στην Ιταλία παραδοσιακά Μέσα της κεντροαριστεράς όπως η La Reppublica εξαγοράστηκαν. Απο τον “Έλληνα” μάλιστα καναλάρχη Θοδωρή Κυριακού του ομίλου ΑΝΤ1. Στον οποίο όμιλο πριν δυο χρόνια μπήκε η εταιρεία του Σαουδάραβα μονάρχη με 40% και προσελήφθη για το δελτίο ειδήσεων η πρώην εκπρόσωπος Τύπου του Τράμπ, Ελίζαμπεθ Πίπκο. Και αμέσως μετά μαζί με το think tank του Atlantic council ανακοίνωσαν Φόρουμ επενδύσεων στην Ελλάδα για τον Κόλπο.

Τα βρετανικά Μέσα πάντα προκατελλειμένα σε ότι αφορά την πληροφόρηση από τις χώρες του κόλπου βρέθηκαν με επιπλέον περιορισμούς της βρετανικής κυβέρνησης. Χαρακτηρίζει “τρομοκρατική ενέργεια” ακόμη και την αναφορά σε ειδήσεις ή πληροφορίες που βρίσκονται στον κατάλογο των “επικίνδυνων για την εθνική ασφάλεια”.

Το ελληνικό προτεκτοράτο πολέμου

Τα ελληνικά συστημικά ΜΜΕ αποτελούν ένα μοναδικό κεφάλαιο προς έρευνα. Ήδη από την κάλυψη της γενοκτονίας στη Γάζα, τα περισσότερα τηλεοπτικά Μέσα είχαν ταχθεί στο πλευρό της ισραηλινής πρεσβείας. Τα ρεπορτάζ ήταν ταυτισμένα σχεδόν απόλυτα με τις απόψεις και τη γραμμή του Ισραήλ. Ως πηγές πληροφοριών ήταν σχεδόν αποκλειστικά τα ισραηλινά, αμερικανικά, βρετανικά ΜΜΕ και οι στρατωτικές ή κυβερνητικές υπηρεσίες τους. Για όλους τους σταθμούς η σύγκρουση στην Παλαιστίνη ξεκίνησε στις 7 Οκτώβρη 2023.

Στην αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν, τα ελληνικά τηλεοπτικά Μέσα ξεπέρασαν κάθε φραγμό. Δεν πρόκειται για απλή ένταξη στους μηχανισμούς της πολεμικής προπαγάνδας. Εμφανίζονται τα ίδια τα Μέσα και οι “δημοσιογράφοι” που έλαβαν την άδεια από Μαξίμου και ιδιοκτησίες να βρίσκονται στον αέρα, πιο πολεμοχαρείς και από την ίδια την κυβέρνηση. Σε ρόλο Άδωνι δηλαδή. Δεν αρκεί που εκπέμπουν σχεδόν αποκλειστικά την προπαγάνδα της ισραηλινής πρεσβείας, καλούν και φιλοξενούν στρατιωτικούς αναλυτές και σχολιαστές, πολλές φορές ακόμη κι αν γνωρίζουν ότι είναι έμποροι πολέμου.

Το γιατί τα ελληνικά μίντια συμπεριφέρονται σαν να διεξάγουν τα ίδια τον πόλεμο στο Ιράν, θεωρώ πως είναι απόλυτα εξηγήσιμο. Οι ιδιοκτησίες των τηλεοπτικών σταθμών έχουν τα δικά τους συμφέροντα στον Κόλπο, μεταφέρουν πετρέλαιο, είναι εφοπλιστές. Η πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του Βαγγέλη Μαρινάκη υπέρ “ευρωπαϊκής πολεμικής λύσης” στα Στενά του Ορμούζ ήταν η δημόσια ομολογία και για τη στάση στο όμιλο των Μέσων του.

Άλλες ιδιοκτησίες ΜΜΕ αναμένουν στην ουρά της οικονομικής στροφής της χώρας στην πολεμική βιομηχανία. Μέχρι και η συνδρομητική Nova όπως μας πληροφόρησε πρόσφατα, στρέφεται στην κατασκευή data center για αμυντικούς σκοπούς. Τα 30 και πλέον δισεκατ. που αποφάσισε να διαθέσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη -με τη συναίνεση ΠΑΣΟΚ- για στρατιωτικούς εξοπλισμούς όπως και τα δάνεια ή χρηματοδοτήσεις από τα ευρωπαϊκά προγράμματα, είναι η αιτία που εξηγεί πολύ καλά τη στάση των ελληνικών Μέσων και των ιδιοκτησιών τους. Μια ακόμη εξήγηση είναι ότι στηρίζονται οικονομικά από τις ολοένα και αυξανόμενες επενδύσεις των ισραηλινών στην Ελλάδα στο τουριστικό και real estate κλάδο. Σύμφωνα με στοιχεία ενώ το 2022 στην πρώτη θέση ακινήτων βρίσκονταν η Κίνα και η Τουρκία, σημέρα υπερέχουν οι “επενδύσεις” Ισραηλινών.

Προσθετικά και επίσης σημαντικό είναι ότι η ελληνική αστική τάξη “πείστηκε”(;) ή αποφάσισε στο σύνολο της ότι μπορεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη σε αυτές τις γεωπολιτικές συγκρούσεις. Όπως πολύ καλά καταγράφηκε και σε πρόσφατο άρθρο της “Καθημερινής”, φαίνεται πως η αστική τάξη της χώρας θεωρεί πως έφθασε η ώρα της να γίνει πρωταγωνιστής ως “μεσάζων” στον ενεργειακό πόλεμο. Αυτή η μετατόπιση αποτυπώνεται και στη γραμμή των Μέσων Μαζικής ενημέρωσης στο σύνολο τους.

Σε αυτή την πραγματικότηταη παρέμβαση των δημοσιογράφων είναι πολύ δύσκολη. Βρίσκονται και οι ίδιοι σε τρομακτική πίεση. Στα συστημικά ΜΜΕ δίνεται ελάχιστος χώρος και χρόνος για την παρουσίαση ακόμη και των ουδέτεερων, αποστασιοποιημένων απόψεων. Η άλλη άποψη κόβεται με σαφή πλέον ιδεολογικά επιχειρήματα, χωρίς κανένα άλλοθι.

Για όσους δημοσιογράφους και είναι πολλοί αυτοί, που διοχετεύουν τις ειδήσεις και την πληροφόρηση μέσω ψηφιακών δικτύων, μέσω ανώνυμων στηλών, η κυβέρνηση ετοιμάζει το νέο πλαίσιο ελέγχου και καταστολής.

Θα αναφέρω μόνο δυο μέτρα που έρχονται προσεχώς. Το πρώτη η ψηφιακή πλατφόρμα Media Global center που λειτουργεί στο υπ. Εξωτερικών και ελέγχει με τη χρήση αλγορίθμων ΤΝ σε real time χιλιάδες δημοσιεύματα και αναρτήσεις από Πρακτορεία, σάιτς, ΜΜΕ, blogs και όλα τα ψηφιακά δίκτυα ώστε να γίνεται άμεση παρέμβαση ως “εχθρικά για την ασφάλεια του κράτους” δημοσιεύματα. Το δεύτερο τα μέτρα κατά των όσων η κυβέρνηση θεωρεί fake news και η άρση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο.

Μέτρα που παρεπιπτόντως εφαρμόζονται στα κράτη του Κόλπου που βρίσκονται σε αυτή τη νέα μορφή πολέμου.